ગુજરાતમાં ભાગીને અને પ્રેમ લગ્નના વધતા કેસોને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકાર હવે લગ્ન નોંધણી પ્રક્રિયા વધુ કડક બનાવવાની તૈયારીમાં છે. અનેક સમાજોએ અગાઉ સરકાર સમક્ષ કડક નિયમોની માંગ કરી હતી, જેના પગલે ગુજરાત સરકારએ ગુજરાત રજિસ્ટ્રેશન ઓફ મેરેજ એક્ટ-2006ના નિયમોમાં ફેરફાર માટે પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. gujarat marriage registration rules 2006
તાજેતરમાં વિધાનસભામાં નાયબ મુખ્યમંત્રી અને ગૃહ રાજ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ ગુજરાત રજિસ્ટ્રેશન ઓફ મેરેજ એક્ટ-2006ના નિયમોમાં સુધારાનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. આ જાહેરાત પછી રાજ્યભરમાં ખાસ કરીને યુવાનો, માતા-પિતા અને કાનૂની વર્તુળોમાં ચર્ચા તેજ બની ગઈ છે.
શું છે સરકારનો નવો પ્રસ્તાવ gujarat marriage registration rules 2006
રાજ્ય સરકાર દ્વારા રજૂ કરાયેલા પ્રસ્તાવ મુજબ લગ્ન નોંધણી પ્રક્રિયાને વધુ સુવ્યવસ્થિત અને જવાબદાર બનાવવા માટે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. આ સુધારાઓનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે લગ્ન સંબંધિત પ્રક્રિયામાં પરિવારને જાણ રહે અને કોઈ પણ પ્રકારની ગેરસમજ અથવા વિવાદ ઉભો થાય તે પહેલાં યોગ્ય તક આપવામાં આવે.
સરકારનું માનવું છે કે હાલની પ્રક્રિયામાં ઘણી વખત પરિવારને જાણ થયા વગર લગ્ન નોંધાઈ જતા હોય છે, જેના કારણે પછી કાનૂની અને સામાજિક વિવાદો ઉભા થાય છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નવા નિયમો પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યા છે.
માતા-પિતાની માહિતી આપવી બનશે જરૂરી
હવે અરજીમાં આપવી પડશે પરિવારની વિગતો
નવા પ્રસ્તાવિત નિયમો મુજબ, જ્યારે વર અને વધૂ લગ્ન નોંધણી માટે અરજી કરશે ત્યારે તેમને સ્પષ્ટ રીતે જણાવવું પડશે કે તેમના માતા-પિતાને આ લગ્ન અંગે જાણ છે કે નહીં. સાથે સાથે માતા-પિતાના આધાર કાર્ડ, સરનામું અને મોબાઇલ નંબર જેવી માહિતી આપવી પણ ફરજિયાત બનશે.
આ પગલાં પાછળનો વિચાર એ છે કે લગ્ન જેવી મહત્વપૂર્ણ ઘટના અંગે પરિવાર સંપૂર્ણપણે અજાણ ન રહે. સરકાર માને છે કે આથી ઘણી ગેરસમજો અને બાદમાં થતા વિવાદોને અટકાવી શકાય છે.
અરજી બાદ માતા-પિતાને મોકલાશે સત્તાવાર નોટિસ
દસ કામકાજના દિવસમાં થશે જાણ
પ્રસ્તાવ મુજબ, જ્યારે લગ્ન નોંધણી માટે અરજી કરવામાં આવશે ત્યારે આસિસ્ટન્ટ રજિસ્ટ્રાર દ્વારા દસ કામકાજના દિવસની અંદર માતા-પિતાને સત્તાવાર નોટિસ મોકલવામાં આવશે. આ નોટિસ દ્વારા પરિવારને માહિતી મળશે કે તેમના સંતાને લગ્ન નોંધણી માટે અરજી કરી છે.
આ વ્યવસ્થા પાછળ સરકારનો અભિગમ સ્પષ્ટ છે — માહિતીની પારદર્શિતા વધારવી અને પરિવારને સંપૂર્ણ રીતે માહિતગાર રાખવો.
લગ્ન પ્રમાણપત્ર માટે રાખવામાં આવશે 30 દિવસનો ફરજિયાત સમય
તરત સર્ટિફિકેટ મળવાની પ્રક્રિયામાં ફેરફાર
હાલની પ્રક્રિયામાં ઘણી વખત લગ્ન નોંધણી પ્રમાણપત્ર ઝડપથી મળી જાય છે. પરંતુ નવા પ્રસ્તાવ મુજબ હવે અરજી કર્યા બાદ તરત પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવશે નહીં. તેના બદલે 30 દિવસનો ફરજિયાત વેઇટિંગ પીરિયડ રાખવાની તૈયારી છે.
આ સમયગાળા દરમિયાન જો માતા-પિતા અથવા અન્ય કોઈ વ્યક્તિ વાંધો ઉઠાવે, તો તેની તપાસ કરવામાં આવશે. સરકારનું માનવું છે કે આ સમયગાળો ઘણા સંવેદનશીલ કેસોમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
હાલ નિયમો અમલમાં નથી, સૂચનો મંગાવવામાં આવ્યા
અત્યંત મહત્વની વાત એ છે કે આ બધા નિયમો હાલ અમલમાં આવ્યા નથી. સરકાર દ્વારા આ સુધારા પ્રસ્તાવ સ્વરૂપે જાહેર કરવામાં આવ્યા છે અને જનતા પાસેથી 30 દિવસ સુધી વાંધા અને સૂચનો મંગાવવામાં આવ્યા છે.
આ સમયગાળા પછી એક સમિતિ તમામ સૂચનોની સમીક્ષા કરશે અને જરૂરી ફેરફારો સાથે અંતિમ નિયમો જાહેર કરવામાં આવશે. એટલે આવનારા સમયમાં આ નિયમોમાં થોડા બદલાવ પણ જોવા મળી શકે છે.
