ગુજરાત માટે આજે એક મહત્વપૂર્ણ અને ચર્ચાસ્પદ દિવસ રહ્યો. લાંબા સમયથી ચર્ચામાં રહેલું “સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC) બિલ 2026” વિધાનસભામાં બહુમતીથી પસાર થઈ ગયું છે. ગૃહમાં ભારે વિરોધ અને ગરમાગરમ ચર્ચાઓ વચ્ચે આ બિલ મંજૂર થયું, જે રાજ્યની રાજકીય અને સામાજિક દિશામાં મોટો ફેરફાર માનવામાં આવી રહ્યો છે. Gujarat Uniform Civil Code Bill passed Gujarat UCC Bill 2026
આ નિર્ણય સાથે ગુજરાત હવે ઉત્તરાખંડ પછી દેશનું બીજું રાજ્ય બની ગયું છે, જ્યાં UCC લાગુ કરવાની દિશામાં મોટું પગલું ભરાયું છે. UCC Bill passed in Gujarat Assembly
UCC બિલ શું છે અને તેનો અર્થ શું થાય છે? Gujarat UCC Bill 2026
સરળ ભાષામાં સમજીએ તો, UCC એટલે બધા નાગરિકો માટે એકસરખા કાયદા. અત્યાર સુધી અલગ-અલગ ધર્મ અને સમુદાય માટે અલગ વ્યક્તિગત કાયદા હતા, જેમ કે લગ્ન, છૂટાછેડા અને વારસાની બાબતોમાં.
હવે આ બિલથી એક જ નિયમ તમામ માટે લાગુ પડશે. ગૃહમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ આ દિવસને “ગુજરાત માટે ઐતિહાસિક” ગણાવ્યો અને કહ્યું કે ખાસ કરીને મહિલાઓ માટે આ કાયદો વધુ ન્યાય લાવશે.
લગ્ન માટે નવા નિયમો શું કહે છે?
આ બિલ હેઠળ લગ્નનું રજીસ્ટ્રેશન ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. એટલે કે હવે દરેક લગ્નને સત્તાવાર રીતે નોંધાવવા પડશે.
જો કોઈ વ્યક્તિ લગ્ન નોંધાવશે નહીં, તો તેને ₹10,000 થી ₹25,000 સુધીનો દંડ ભરવો પડી શકે છે. જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે રજીસ્ટ્રેશન વગર લગ્ન અમાન્ય ગણાશે.
આ નિયમનો મુખ્ય હેતુ પારદર્શિતા લાવવાનો અને કાનૂની સુરક્ષા વધારવાનો છે.
સંપત્તિ વહેંચણીમાં શું બદલાવ આવશે?
આ બિલનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ વારસાગત હકો સાથે જોડાયેલો છે.
જો કોઈ વ્યક્તિનું અવસાન વસીયત વગર થાય, તો તેની સંપત્તિ માતા-પિતા, પત્ની અથવા પતિ અને બાળકો વચ્ચે સમાન રીતે વહેંચાશે. અહીં કોઈ ભેદભાવ રાખવામાં આવશે નહીં — ભલે વ્યક્તિ કોઈ પણ ધર્મ કે વર્ગનો હોય.
આથી પરિવારના તમામ સભ્યોને સમાન અધિકાર મળશે, ખાસ કરીને મહિલાઓ માટે આ એક મોટો બદલાવ ગણાય છે.
લિવ-ઇન સંબંધો માટે શું નિયમ બનાવાયા?
આ બિલમાં લિવ-ઇન રિલેશનશિપને પણ કાનૂની માન્યતા આપવામાં આવી છે.
હવે જો કોઈ કપલ લિવ-ઇનમાં રહે છે, તો તેમને તેનું રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું ફરજિયાત રહેશે. જો કોઈ દંપતી 30 દિવસથી વધુ સમય સુધી નોંધણી વગર રહે છે, તો તેમના સામે કાનૂની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
આ નિયમનો હેતુ ખાસ કરીને બાળકોના અધિકારોને સુરક્ષિત કરવાનો છે અને તેમને કાનૂની ઓળખ આપવાનો છે.
છૂટાછેડા અંગે શું બદલાવ આવ્યા?
છૂટાછેડા સંબંધિત નિયમોમાં પણ સુધારા કરવામાં આવ્યા છે.
હવે છૂટાછેડા માટે ગંભીર કારણો જરૂરી રહેશે અને તેને સહમતિના આધારે જ મંજૂરી મળશે. આથી લગ્નજીવનમાં સ્થિરતા જાળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારનો ઉદ્દેશ એ છે કે સંબંધોમાં જવાબદારી અને સમજૂતી વધે.
UCC નો ઈતિહાસ શું કહે છે?
સમાન નાગરિક સંહિતાનો વિચાર નવો નથી. ભારત માં આ મુદ્દો સૌથી પહેલા 1835માં ઉઠ્યો હતો. ત્યારબાદ 1941માં બી.એન. રાવ સમિતિએ આ દિશામાં ભલામણ કરી હતી.
સમય સાથે મહિલાઓના અધિકારોને મજબૂત બનાવવા માટે આ મુદ્દો વધુ મહત્વનો બનતો ગયો અને આજે તે વાસ્તવિકતા તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.
