8th Pay Commission સાથે OPS લાગુ થશે કે નહીં? કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યસભામાં સ્પષ્ટ જવાબ આપ્યો. જાણો જૂની પેન્શન યોજના, NPS, UPS અને સરકારનું તાજું નિવેદન. 8th Pay Commission latest Old Pension Scheme
કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ લાંબા સમયથી 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) સાથે જૂની પેન્શન યોજના (Old Pension Scheme – OPS) ફરી અમલમાં મૂકવાની માંગ કરી રહ્યા હતા. હવે આ મુદ્દે કેન્દ્ર સરકારે સંસદમાં સ્પષ્ટ જવાબ આપતા કર્મચારીઓની આશાઓને મોટો ઝટકો આપ્યો છે.
સરકારનો સ્પષ્ટ જવાબ: OPS પર કોઈ વિચારણા નથી
23 જુલાઈ, 2026ના રોજ રાજ્યસભામાં સાંસદ આર. ગિરિરાજન દ્વારા પૂછાયેલા પ્રશ્નના જવાબમાં શ્રમ અને રોજગાર રાજ્યમંત્રી શોભા કરંદલાજેએ જણાવ્યું કે કેન્દ્ર સરકાર પાસે હાલમાં જૂની પેન્શન યોજના (OPS) ફરી લાગુ કરવાની કોઈ દરખાસ્ત વિચારાધીન નથી.
મંત્રીએ વધુમાં જણાવ્યું કે વિત્ત મંત્રાલયના ખર્ચ વિભાગ (Department of Expenditure) મુજબ OPSને ફરી અમલમાં મૂકવાનો કોઈ પ્રસ્તાવ સરકાર સમક્ષ નથી.
8મા પગાર પંચ સાથે OPSની માંગ કેમ ઉઠી?
દેશભરના અનેક કેન્દ્રીય કર્મચારી સંગઠનોએ 8મા પગાર પંચ સમક્ષ રજૂઆત કરીને માંગ કરી હતી કે નવા પગાર પંચની ભલામણો સાથે જૂની પેન્શન યોજના પણ ફરી શરૂ કરવામાં આવે.
આ માંગ કરનાર મુખ્ય સંગઠનોમાં સામેલ છે:
- National Council of Joint Consultative Machinery (NC-JCM)
- Federation of National Postal Organisations (FNPO)
- All India Defence Employees Federation (AIDEF)
- All India NPS Employees Federation (AINPSEF)
- Indian Railways Technical Supervisors Association (IRTSA)
કર્મચારી સંગઠનોના મુખ્ય તર્ક
સંગઠનોનું કહેવું છે કે હાલની National Pension System (NPS) હેઠળ:
- ઓછા પગારવાળા કર્મચારીઓને નિવૃત્તિ પછી ઓછી પેન્શન મળે છે.
- મોડા વયે સરકારી નોકરીમાં જોડાયેલા કર્મચારીઓને પૂરતો લાભ મળતો નથી.
- પેન્શન બજારના ઉતાર-ચઢાવ પર આધારિત હોવાથી ભવિષ્યની આર્થિક સુરક્ષા નબળી પડે છે.
- વૃદ્ધાવસ્થામાં સ્થિર આવકની ખાતરી મળતી નથી.
તેમના મત મુજબ OPS જ કર્મચારીઓને નિશ્ચિત અને સન્માનજનક પેન્શન આપી શકે છે.
NC-JCMએ શું દલીલ કરી?
NC-JCMએ પોતાના મેમોરેન્ડમમાં જણાવ્યું કે 1 જાન્યુઆરી, 2004 પછી ભરતી થયેલા કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે NPS લાગુ કરવાનો નિર્ણય કાયદાકીય રીતે યોગ્ય નથી.
સંગઠનનું કહેવું છે કે સુપ્રીમ કોર્ટના અગાઉના કેટલાક નિર્ણયો અનુસાર પેન્શન કર્મચારીનો અધિકાર ગણાય છે, જ્યારે NPSમાં મળતી પેન્શન બજારની કામગીરી પર આધારિત હોવાથી કર્મચારીઓની સામાજિક સુરક્ષા ઘટે છે.
UPS (Unified Pension Scheme) પર પણ પ્રશ્નો
કર્મચારી સંગઠનોએ Unified Pension Scheme (UPS) અંગે પણ અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો છે.
તેમનું કહેવું છે કે સરકારે UPSને OPS અને NPSનું મિશ્રણ ગણાવ્યું હતું, પરંતુ મોટાભાગના કર્મચારીઓએ તેને સંપૂર્ણ સ્વીકાર આપ્યો નથી.
NPS અને OPS વચ્ચે શું તફાવત?
| મુદ્દો | OPS | NPS |
|---|---|---|
| પેન્શન | નિશ્ચિત | બજાર આધારિત |
| સરકારનું યોગદાન | સંપૂર્ણ | સરકાર અને કર્મચારી બંનેનું યોગદાન |
| જોખમ | ખૂબ ઓછું | બજારના ઉતાર-ચઢાવ પર આધારિત |
| નિવૃત્તિ પછીની આવક | નિશ્ચિત | રોકાણના વળતર પર આધારિત |
હાલ કેન્દ્ર સરકારની સ્થિતિ શું છે?
હાલના સંસદીય નિવેદન અનુસાર:
- OPS ફરી શરૂ કરવાની કોઈ યોજના નથી.
- NPS જ હાલ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે ચાલુ રહેશે.
- 8મા પગાર પંચ અંગેની પ્રક્રિયા અલગ રીતે આગળ વધશે.
- OPS અંગે સરકાર તરફથી કોઈ સત્તાવાર મંજૂરી આપવામાં આવી નથી.
નિષ્કર્ષ
કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે હાલમાં જૂની પેન્શન યોજના (OPS) ફરી લાગુ થવાની શક્યતા દેખાતી નથી. સરકારે રાજ્યસભામાં સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે આવા કોઈ પ્રસ્તાવ પર વિચારણા ચાલી રહી નથી. જોકે કર્મચારી સંગઠનો પોતાની માંગ ચાલુ રાખી રહ્યા છે. જો ભવિષ્યમાં સરકાર તરફથી કોઈ નવી જાહેરાત થશે તો તે પછી જ સ્થિતિમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
