UPI Payment કરનારા કરોડો લોકો માટે મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. 15 ઓક્ટોબર 2026થી ₹2,000થી વધુના કેટલાક UPI Merchant Payments પર MDR (Merchant Discount Rate) લાગુ થશે. જોકે અહીં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે આ ચાર્જ સામાન્ય ગ્રાહક પાસેથી સીધો લેવામાં આવશે નહીં. UPI Charge Rules 2026
એટલે જો તમે Google Pay, PhonePe, Paytm અથવા અન્ય UPI એપથી કોઈ દુકાનદાર કે વેપારીને ₹10,000 ચૂકવો છો, તો તમને અલગથી ₹40 ચૂકવવાના નથી. MDR Merchant એટલે કે પેમેન્ટ સ્વીકારનાર બિઝનેસ તરફથી ચૂકવવાનો રહેશે.
15 ઓક્ટોબરથી UPIના નવા નિયમો શું છે?
નવા નિયમો મુજબ ચોક્કસ Person-to-Merchant (P2M) UPI ટ્રાન્ઝેક્શન માટે ₹2,000થી વધુની રકમ પર 0.4% MDR લાગશે.
સામાન્ય Merchant Transaction માટે મહત્તમ MDR ₹300 પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન સુધી મર્યાદિત રહેશે. એટલે ₹75,000 કે તેથી વધુની પાત્ર ટ્રાન્ઝેક્શન પર પણ મહત્તમ MDR ₹300 રહેશે.
UPI Payment પર કેટલો MDR લાગશે?
| UPI Payment | 0.4% પ્રમાણે MDR |
|---|---|
| ₹2,000 સુધી | ₹0 |
| ₹5,000 | ₹20 |
| ₹10,000 | ₹40 |
| ₹25,000 | ₹100 |
| ₹50,000 | ₹200 |
| ₹75,000 | ₹300 |
| ₹1,00,000 | મહત્તમ ₹300 |
નોંધ: ઉપરનો MDR Merchant-side charge છે. ગ્રાહકને આ રકમ અલગથી ચૂકવવાની નથી.
₹2,000 સુધીના UPI Payment પર શું થશે?
₹2,000 સુધીના Merchant UPI Payments પર MDR લાગશે નહીં.
આ ઉપરાંત Person-to-Person (P2P) એટલે કે એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિને કરવામાં આવતા UPI ટ્રાન્સફર પણ રકમ કેટલી પણ હોય, નવા MDR framework હેઠળ ફ્રી રહેશે.
ઉદાહરણ તરીકે, તમે તમારા મિત્રને ₹10,000 UPIથી મોકલો છો તો તેના પર 0.4% MDR લાગશે નહીં.
₹10,000ના UPI Payment પર ₹40 ચાર્જ કોને લાગશે?
અહીં લોકોમાં સૌથી વધુ confusion છે.
જો તમે કોઈ સામાન્ય Merchantને ₹10,000નું પેમેન્ટ કરો છો અને તે ટ્રાન્ઝેક્શન MDR માટે પાત્ર છે, તો 0.4% પ્રમાણે ₹40 MDR બને છે.
પરંતુ આ ₹40 ગ્રાહક પાસેથી લેવામાં આવનાર ચાર્જ નથી. MDR Merchant payment ecosystemમાં લાગતો charge છે. NPCI અને સરકાર દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ગ્રાહકો પાસેથી આ MDR સીધો વસૂલવાનો નથી.
₹75,000 કે તેથી વધુના UPI Payment પર ₹300
સામાન્ય પાત્ર Merchant transactions માટે MDR 0.4% રહેશે, પરંતુ તેની મહત્તમ મર્યાદા ₹300 પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન રહેશે.
એટલે ₹75,000નું 0.4% = ₹300.
જો પેમેન્ટ ₹1 લાખનું હોય તો 0.4% પ્રમાણે ₹400 થાય, પરંતુ capને કારણે MDR ₹300થી વધુ નહીં હોય.
Railway, Fuel, Telecom અને Insurance માટે અલગ નિયમ
કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો માટે સામાન્ય 0.4% MDRની જગ્યાએ ₹5નો flat MDR રાખવામાં આવ્યો છે.
આમાં મુખ્યત્વે:
- Railway payments
- Telecom services
- Insurance
- Fuel
- કેટલીક essential services અને agricultural-input transactions
જેવા ક્ષેત્રો સામેલ છે. ₹2,000થી વધુની પાત્ર ટ્રાન્ઝેક્શન પર આ કેટેગરીમાં MDR ₹5 પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન રહેશે.
ઉદાહરણ તરીકે, ₹10,000ની પાત્ર Railway અથવા Fuel UPI paymentમાં સામાન્ય 0.4% પ્રમાણે ₹40 નહીં પરંતુ લાગુ flat MDR ₹5 રહેશે.
પરંતુ આ ₹5 પણ ગ્રાહકે અલગથી ચૂકવવાના નથી.
નાના વેપારીઓને પણ છૂટ
નવા frameworkમાં નાના વેપારીઓને સુરક્ષા આપવા માટે ખાસ જોગવાઈ રાખવામાં આવી છે.
UPI QR દ્વારા દર મહિને ₹1 લાખ સુધીની રકમ મેળવનારા પાત્ર નાના વેપારીઓ માટે zero-MDR framework ચાલુ રહેશે. આમાં નાના દુકાનદારો અને street vendors જેવા વ્યવસાયોનો સમાવેશ થાય છે.
શું UPI હવે મોંઘું થઈ ગયું?
સામાન્ય ગ્રાહક માટે એવું કહેવું યોગ્ય નથી કે “હવે દરેક UPI Payment પર ચાર્જ લાગશે.”
નવા નિયમોમાં:
P2P UPI Transfer → ફ્રી
- ₹2,000 સુધીના Merchant Payments → ફ્રી
- પાત્ર ₹2,000થી વધુ Merchant Payments → Merchant-side MDR
- ₹75,000 કે તેથી વધુની સામાન્ય પાત્ર Merchant Transaction → મહત્તમ ₹300 MDR
- Railway, Fuel, Telecom, Insurance વગેરેની કેટલીક પાત્ર ટ્રાન્ઝેક્શન → ₹5 flat MDR
આ નિયમો 15 ઓક્ટોબર 2026થી અમલમાં આવશે.
સરકાર શા માટે આ નિયમ લાવી રહી છે?
સરકાર અને NPCI મુજબ MDR frameworkનો હેતુ UPI ecosystemની લાંબા ગાળાની sustainability, infrastructure, cybersecurity, innovation અને payment servicesને support કરવાનો છે.
PIBએ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે MDR સરકાર દ્વારા વસૂલવામાં આવતો tax નથી અને તેની રકમ payment ecosystemના વિવિધ participants વચ્ચે વહેંચાય છે.
UPI Charge અંગે સૌથી મહત્વની વાત
જો તમે સામાન્ય રીતે મિત્રો, પરિવાર અથવા અન્ય વ્યક્તિને UPIથી પૈસા મોકલો છો, તો આ નવા MDR નિયમથી તમારા P2P payment પર ચાર્જ લાગશે નહીં.
અને જો તમે દુકાનદારને ₹2,000થી વધુનું UPI payment કરો છો, તો પણ તમારે ₹40, ₹100 કે ₹300 અલગથી ચૂકવવાના નથી.
નવો MDR મુખ્યત્વે Merchant-side payment cost સાથે સંબંધિત છે.
UPI New Rules 2026: FAQ
Q. 15 ઓક્ટોબરથી દરેક UPI Payment પર ચાર્જ લાગશે?
ના. નવા MDR નિયમો ચોક્કસ Merchant/P2M transactions માટે છે.
Q. ₹10,000 UPI Payment પર ₹40 કોણ ચૂકવશે?
પાત્ર સામાન્ય Merchant transactionમાં 0.4% પ્રમાણે ₹40 MDR બને છે. આ ગ્રાહક પાસેથી સીધો વસૂલવાનો નથી.
Q. ₹75,000ના પેમેન્ટ પર કેટલો MDR?
સામાન્ય પાત્ર Merchant transactionમાં મહત્તમ ₹300.
Q. ₹1 લાખના UPI Payment પર ₹400 લાગશે?
ના. સામાન્ય પાત્ર Merchant transactionsમાં MDR ₹300 પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન સુધી capped છે.
Q. મિત્રને ₹10,000 મોકલીએ તો ચાર્જ લાગશે?
ના. P2P UPI transactions નવા framework હેઠળ ફ્રી રહેશે.
Q. Railway અથવા Fuelમાં ₹10,000નું UPI Payment કરીએ તો?
પાત્ર કેટેગરીમાં flat MDR ₹5 રહેશે, પરંતુ આ ચાર્જ ગ્રાહક પાસેથી અલગથી લેવામાં આવવાનો નથી.
Q. નવા નિયમો ક્યારથી લાગુ થશે?
15 ઓક્ટોબર 2026થી.
ટૂંકમાં
UPI બંધ કે મોંઘું થવાનું નથી. પરંતુ 15 ઓક્ટોબર 2026થી ચોક્કસ મોટા Merchant Payments માટે MDR framework લાગુ થશે. સામાન્ય ગ્રાહકના P2P UPI transfers ફ્રી રહેશે અને ₹2,000 સુધીના Merchant Payments પણ MDRથી મુક્ત રહેશે.
તમારા મતે UPIમાં આ નવો MDR નિયમ યોગ્ય છે કે નહીં? તમારો અભિપ્રાય કોમેન્ટમાં જણાવો.
