ગુજરાતમાં પશુના મૃત્યુ પર પશુપાલકોને ₹1,12,500 સુધી સહાય મળી શકે છે. ગાય, ભેંસ, બકરાં, બળદ, વાછરડા અને મરઘાં માટે સહાયની રકમ અને અરજી પ્રક્રિયા જાણો. pashu mrutyu sahay yojana Gujarat
ગુજરાતમાં પશુપાલન કરતા પરિવારો માટે મહત્વપૂર્ણ માહિતી સામે આવી છે. પશુનું અચાનક મૃત્યુ થાય ત્યારે પશુપાલક પરિવારને મોટું આર્થિક નુકસાન સહન કરવું પડે છે. આવા સંજોગોમાં પાત્ર પશુપાલકોને પશુના પ્રકાર અને મૃત્યુના કારણના આધારે આર્થિક વળતર સહાય મળી શકે છે.
આ લેખમાં જાણીએ કે પશુ મૃત્યુ સહાય યોજના, દૂધાળા અને બિનદૂધાળા પશુ માટે સહાયની રકમ, પાત્રતા, કયા કિસ્સામાં વળતર મળે છે અને અરજી માટે ક્યાં સંપર્ક કરવો.
દૂધાળા મોટા પશુના મૃત્યુ પર કેટલી સહાય મળે?
- દૂધાળા મોટા પશુના મૃત્યુના કિસ્સામાં પશુપાલકને પશુ દીઠ આર્થિક સહાયની જોગવાઈ છે.
- ગાય, ભેંસ વગેરે જેવા પાત્ર દૂધાળા મોટા પશુના મૃત્યુના કિસ્સામાં ₹37,500 પ્રતિ પશુ સહાય મળવાપાત્ર છે.
- આ સહાય મહત્તમ 3 પશુ સુધી મળવાપાત્ર હોવાથી પાત્ર કિસ્સામાં કુલ સહાયની રકમ ₹1,12,500 સુધી થઈ શકે છે.
સહાયની વિગતો:
- દૂધાળા મોટા પશુ – ₹37,500 પ્રતિ પશુ
- મહત્તમ પશુ – 3
- મહત્તમ સંભવિત સહાય – ₹1,12,500
ઘેટાં અને બકરાંના મૃત્યુ પર ₹4,000 પ્રતિ પશુ સહાય
દૂધાળા નાના પશુ જેવા કે ઘેટાં અને બકરાંના મૃત્યુના કિસ્સામાં પણ સહાયની જોગવાઈ છે.
પાત્ર કિસ્સામાં ₹4,000 પ્રતિ પશુ સહાય આપવામાં આવે છે. આ કેટેગરીમાં મહત્તમ 30 પશુઓ સુધી સહાય મળવાપાત્ર છે.
એટલે પશુપાલક પાસે મોટી સંખ્યામાં ઘેટાં-બકરાં હોય અને પાત્ર ઘટનામાં તેમનું મૃત્યુ થયું હોય તો નિયમો અનુસાર સહાય મળી શકે છે.
બિનદૂધાળા મોટા પશુ માટે કેટલી સહાય?
- બિનદૂધાળા મોટા પશુના મૃત્યુ સામે પણ વળતર સહાયની જોગવાઈ છે.
- ઘોડા, બળદ વગેરે જેવા પાત્ર બિનદૂધાળા મોટા પશુના મૃત્યુના કિસ્સામાં ₹32,000 પ્રતિ પશુ સહાય મળવાપાત્ર છે.
- આ સહાય મહત્તમ 3 પશુ સુધી મળવાપાત્ર છે.
વાછરડા, વાછરડી અને ગધેડાના મૃત્યુ પર સહાય
બિનદૂધાળા નાના પશુ જેવા કે પાડા, પાડી, વાછરડા, વાછરડી, ગધેડા વગેરેના મૃત્યુના પાત્ર કિસ્સામાં ₹20,000 પ્રતિ પશુ સહાય મળવાપાત્ર હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
આ કેટેગરીમાં મહત્તમ 3 પશુ સુધી સહાયનો લાભ મળી શકે છે.
મરઘાં અને બતકાંના મૃત્યુ પર પણ સહાય
- પશુઓ ઉપરાંત પાત્ર પરિસ્થિતિમાં મરઘાં અને બતકાં માટે પણ આર્થિક સહાય મળી શકે છે.
- પુખ્ત વયના મરઘાં અને બતકાં માટે ₹100 પ્રતિ પક્ષી સહાયની જોગવાઈ છે.
- મહત્તમ 100 પક્ષી સુધી એટલે કે કુલ ₹10,000ની મર્યાદામાં સહાય મળવાપાત્ર છે.
એક નજરમાં પશુ મૃત્યુ સહાયની રકમ
| પશુની કેટેગરી | પ્રતિ પશુ સહાય | મહત્તમ મર્યાદા |
|---|---|---|
| દૂધાળા મોટા પશુ | ₹37,500 | 3 પશુ |
| દૂધાળા નાના પશુ | ₹4,000 | 30 પશુ |
| બિનદૂધાળા મોટા પશુ | ₹32,000 | 3 પશુ |
| બિનદૂધાળા નાના પશુ | ₹20,000 | 3 પશુ |
| પુખ્ત મરઘાં/બતકાં | ₹100 પ્રતિ પક્ષી | 100 પક્ષી/₹10,000 સુધી |
કયા કિસ્સામાં પશુનું મૃત્યુ થાય તો સહાય મળી શકે?
માત્ર પશુનું મૃત્યુ થયું હોવાથી દરેક કિસ્સામાં આપમેળે સહાય મળી જાય એવું જરૂરી નથી. મૃત્યુનું કારણ અને સંબંધિત સરકારી નિયમો મહત્વપૂર્ણ હોય છે.
1. કુદરતી આપત્તિના કારણે મૃત્યુ
પૂર, અતિવૃષ્ટિ, દુષ્કાળ, ભૂકંપ, વાવાઝોડું, વીજળી પડવી વગેરે જેવી કુદરતી આપત્તિના કારણે પશુનું મૃત્યુ થાય તો લાગુ નિયમો અને પાત્રતાના આધારે સહાય મળી શકે છે.
2. ગંભીર અથવા ચેપી બીમારી
એન્થ્રેક્સ, કાળો સોજો, ગળાના સોજાનો ચેપી રોગ, બર્ડ ફ્લૂ, હડકવા તેમજ અન્ય નિર્ધારિત ચેપી રોગોના કારણે પશુનું મૃત્યુ થયું હોય તો સંબંધિત નિયમો હેઠળ સહાય માટે કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
3. ઝેરી અસરના કારણે મૃત્યુ
ફૂડ પોઈઝનિંગ, સાપ કરડવો, કેમિકલ પોઈઝનિંગ વગેરે જેવી ઝેરી અસરના કારણે પશુનું મૃત્યુ થાય ત્યારે પણ પાત્રતા અને સત્તાવાર તપાસના આધારે સહાય મળી શકે છે.
પશુ મૃત્યુ સહાય માટે અરજી ક્યાં કરવી?
પશુનું મૃત્યુ થયા બાદ શક્ય તેટલી વહેલી તકે નજીકના સરકારી પશુ દવાખાના અથવા સંબંધિત પશુપાલન વિભાગનો સંપર્ક કરવો જરૂરી છે.
અરજી માટે સામાન્ય પ્રક્રિયા:
- તમારા ગામ અથવા તાલુકાના નજીકના પશુ દવાખાનાનો સંપર્ક કરો.
- પશુચિકિત્સા અધિકારી (Veterinary Officer)ને પશુના મૃત્યુ અંગે જાણ કરો.
- અધિકારીના માર્ગદર્શન મુજબ જરૂરી મેડિકલ તપાસ, મૃત્યુ સંબંધિત પુરાવા અને અન્ય દસ્તાવેજો રજૂ કરો.
- જરૂરી ચકાસણી અને કાર્યવાહી પૂર્ણ થયા બાદ પાત્રતા મુજબ સહાયની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવે છે.
પશુનું મૃત્યુ થયા બાદ પુરાવા નષ્ટ થાય તે પહેલાં સંબંધિત અધિકારીને જાણ કરવી વધુ યોગ્ય છે.
કોને પશુ મૃત્યુ સહાયનો લાભ મળી શકે?
આ સહાય માટે લાગુ સરકારી નિયમો અને પાત્રતાની શરતો પૂરી કરતા પશુપાલકો અરજી કરી શકે છે.
અરજી મંજૂર થયા બાદ મળવાપાત્ર નાણાકીય સહાય DBT (Direct Benefit Transfer) દ્વારા પશુપાલકના બેન્ક ખાતામાં જમા થઈ શકે છે.
તેથી અરજી કરતી વખતે બેન્ક ખાતાની વિગતો અને અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજો સાચા હોવા જરૂરી છે.
જરૂરી દસ્તાવેજો કયા હોઈ શકે?
કિસ્સા અને લાગુ નિયમો પ્રમાણે દસ્તાવેજોની યાદીમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે પશુપાલકની ઓળખ, બેન્ક ખાતાની વિગતો, પશુ સંબંધિત વિગતો, પશુના મૃત્યુ અંગે પશુચિકિત્સકનો રિપોર્ટ/પ્રમાણપત્ર અને ઘટનાના પુરાવા માંગવામાં આવી શકે છે.
ચોક્કસ દસ્તાવેજોની માહિતી માટે નજીકના પશુ દવાખાના અથવા Veterinary Officerનો સંપર્ક કરવો.
પશુપાલકો માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે આ સહાય?
ગાય, ભેંસ, બળદ, બકરાં અને અન્ય પશુઓ ઘણા ગ્રામીણ પરિવારોની આવકનું મહત્વનું સાધન છે. દૂધાળા પશુના અચાનક મૃત્યુથી દૂધની રોજિંદી આવક બંધ થવા ઉપરાંત નવું પશુ ખરીદવાનો ખર્ચ પણ પરિવાર પર આવે છે.
આવી સ્થિતિમાં સરકાર દ્વારા મળતી વળતર સહાય પશુપાલકને થયેલા આર્થિક નુકસાનમાંથી અમુક હદ સુધી બહાર આવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
ખાસ ધ્યાન રાખો
પશુના મૃત્યુના દરેક કિસ્સામાં ઉપર જણાવેલી સહાય આપમેળે મળતી નથી. સહાયની રકમ, પશુની કેટેગરી, મૃત્યુનું કારણ, જરૂરી પુરાવા, લાગુ સરકારી ઠરાવ અને અન્ય પાત્રતાની શરતોના આધારે અંતિમ મંજૂરી આપવામાં આવે છે.
તેથી પશુનું મૃત્યુ થાય તો તાત્કાલિક નજીકના સરકારી પશુ દવાખાના અથવા Veterinary Officerનો સંપર્ક કરવો અને અધિકૃત પ્રક્રિયા અંગે માહિતી મેળવવી.
Disclaimer: આ લેખ પશુપાલકોને માહિતી આપવાના હેતુથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. સહાયની રકમ, પાત્રતા, નિયમો અને અરજી પ્રક્રિયામાં સરકાર દ્વારા સમયાંતરે ફેરફાર થઈ શકે છે. અરજી કરતા પહેલાં સંબંધિત સરકારી વિભાગ અથવા પશુચિકિત્સા અધિકારી પાસેથી વર્તમાન નિયમોની પુષ્ટિ કરવી.
